Voor duurzaamheid bestaat geen vaccin: Durf jij je verantwoordelijkheid te nemen?

2 jan 2021 | 0 Reacties

Voor duurzaamheid bestaat geen vaccin: Durf jij je verantwoordelijkheid te nemen?

Het afgelopen jaar is in veel opzichten een bijzonder jaar geweest. Niet alleen hebben we  veel geleerd maar ook hebben we onszelf door de Corona pandemie gedwongen moeten aanpassen aan een “nieuw normaal”. Hopelijk is dit een tijdelijke situatie, want voor veel mensen en bedrijven is het tot nu toe al desastreus geweest voor hetgeen zij in jaren hebben opgebouwd. De kaarten worden momenteel opnieuw geschud, waarbij aan de ene kant partijen juist enorm profiteren van deze verandering en aan de andere kant partijen weinig tot geen toekomstperspectief meer hebben. De plotselinge, radicale verandering in dit jaar is wel erg heftig geweest en het vervelende is dat er nog niet veel verbetering in het verschiet ligt, behalve dan dat er een start gemaakt gaat worden met vaccineren.

Corona raakt ons allemaal, op wat voor een manier dan ook. Alleen lijkt niet iedereen zijn verantwoordelijkheid te (willen) nemen in de strijd tegen het virus. Nog steeds worden er groepsfeesten georganiseerd en worden regels overtreden, waardoor andere mensen indirect onnodig worden benadeeld of de druk op bepaalde sectoren onnodig wordt verhoogd. Ik vraag mezelf dan af: heeft dit te maken met onze hedendaagse perceptie van verantwoordelijkheid nemen? Is het zo dat wij inderdaad steeds meer naar een meer individualistische samenleving gaan en we dus weinig geven om de gevolgen voor anderen? Voelen we ons slechts nog verantwoordelijk voor onszelf?

Wanneer we deze onverantwoorde houding in het kader van duurzaamheid bekijken, zou dit in de toekomst wel eens tot zeer onaangename verrassingen kunnen leiden. Het coronavirus is (hopelijk) een tijdelijk probleem, terwijl onze huidige manier van leven en consumeren voor ons toekomstperspectief blijvende, onoplosbare problematiek veroorzaakt. Als mensen nu, tijdens de corona crisis, hun gedrag al niet willen aanpassen en op zichzelf gericht blijven ten nadele van het algemeen belang, voorspelt dat niet veel goeds voor de problemen waar toekomstige generaties mee te maken gaan krijgen. Moet de overheid ons, net als nu tijdens Corona, ook met harde maatregelen gaan dwingen bewuster te leven? Het is beangstigend om te zien dat een dodelijk virus – dat zowel jongeren als ouderen treft – bij niet iedereen automatisch tot verantwoordelijk gedrag leidt. Wat belooft dat voor toekomstige duurzaamheidsproblematiek? Willen we de komende jaren wél gezamenlijk onze verantwoordelijkheid nemen op het gebied van duurzaamheid?

Duurzaamheid vanuit verschillende gezichtspunten

Duurzaamheid is de afgelopen jaren steeds meer een containerbegrip geworden en verliest daardoor zijn kracht omdat het te veel omvattend is. Het is dus niet gek dat mensen geen idee hebben wat écht duurzaam is. In mijn eerdere blog-artikel “Wat is duurzaamheid?” heb ik getracht uiteen te zetten hoe we met elkaar bewuster kunnen leven en wat duurzaamheid allemaal inhoudt. Ik las recent nog een interview op DeOndernemer.nl waarin Sander van der Laan als CEO van Action ingaat op een aantal aspecten van duurzaamheid. En ook hij heeft een eigen visie op dit begrip. Hij ziet het opnemen van restpartijen van fabrikanten als een vorm van duurzaamheid. Het feit dat een fabrikant te veel geproduceerd heeft is al jammer en weggooien is inderdaad niet verantwoord, maar het aandeel producten dat op deze manier door de winkels van Action gaat is steeds verder teruggedrongen en steeds meer producten worden speciaal gemaakt. Het feit dat we winkels zoals Action in de gelegenheid stellen “om ieder jaar andere kerstballen in de kerstboom te hangen” omdat het goedkoop is, sluit echter niet aan bij mijn idee van duurzaamheid. Ook het feit dat iedere leverancier de “Action ethical sourcing policy” moet ondertekenen is niet een stap richting duurzaamheid, maar een stap richting een samenleving waarin we meer respect voor elkaar zouden moeten hebben en dus elkaar niet kunnen uitbuiten. Helaas is dit nog geen stap die we moeten zetten richting een bewuster leven. De gemiddelde verkoopprijs van een Action product ligt onder de twee euro, zodat ik mijzelf niet kan voorstellen dat al deze producten op de best mogelijke manier gefabriceerd zijn. En dan heb ik het niet over de gemiddelde levensduur van een product dat op deze wijze gefabriceerd moet worden, want leveranciers hebben geen keus en moeten in dit prijsbeleid meebewegen. 

Verantwoord Ondernemen

Invulling geven aan duurzaamheid voor ondernemers heeft niet alleen betrekking op het produceren van producten, maar ook op bedrijfsprocessen. Duurzaamheid is meer dan afval vermijden of jezelf op sociaal gebied indekken tegen praktijken die écht niet meer geaccepteerd worden door de maatschappij. Duurzaamheid begint al bij het nadenken over het ontwerp van een product, zelfs voordat het geproduceerd kan worden, en over wat er met zo’n product gebeurt als de levensduur voorbij is. Duurzaamheid is ook verantwoord omgaan met grondstoffen, door oog te hebben voor de levensduur van een product of de belasting van het milieu.

Fabrikanten kijken naar veranderende processen, maar er zijn slechts een beperkt aantal bedrijven die daadwerkelijk echt durven te veranderen. Veel bedrijven focussen zich wel op onderhoud en energiegebruik, maar bijvoorbeeld niet op remanufacturing en recycling van materialen omdat dit processen zijn die veel tijd en geld kosten voor bestaande bedrijven. Zelfs voor startups is het veel werk om hier goed over na te denken. Toch zijn er bedrijven die hier al op een goede manier invulling aan weten te geven. Neem bijvoorbeeld Roetz Bikes, een onderneming die van oude “weesfietsen” stoere nieuwe designfietsen maakt. Roetz geeft duidelijk invulling aan het begrip remanufacturing en doet dat ook nog eens door gebruik te maken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Tiemen ter Hoeven, oprichter van Roetz, is zelfs gestart met de “fair factory” om deze groep mensen op te kunnen leiden en ervoor te zorgen dat zij ook buiten zijn eigen bedrijf de weg kunnen vinden naar beter werk. Dit noem ik nog eens een voorbeeld van duurzaamheid en dus écht maatschappelijk verantwoord ondernemen! Maar ook het bedrijf Combekk dat zich misschien minder richt op remanufacturing, maar juist alle grondstoffen voor haar producten zoekt in het hergebruik van materialen in de vorm van recycling. Combekk Homeware hergebruikt bijvoorbeeld oude treinrails om er schitterende braadpannen van te maken die veelal ook nog eens in Nederland geproduceerd worden. Het complete assortiment van Combekk is gebaseerd op recycling en bestaat uit snijplanken van gerecycled papier tot pannen van rails of tralies. Oprichter Mark Suurbier is hiermee uit overtuiging begonnen en timmert hard aan de weg om ook van recycling een “nieuw normaal” te maken.

Tenslotte kan verduurzaming natuurlijk ook door vernieuwing en innovatie. Innovatie kan worden toegepast in het verdienmodel van een bepaalde business. Zo zijn er steeds meer abonnementsvormen te vinden voor producten die vroeger alleen gekocht konden worden. Neem bijvoorbeeld Gerrard Street die koptelefoons As a Service aanbiedt door middel van een maandelijks abonnement, of MUD Jeans waar je spijkerbroeken kunt leasen en later kunt omruilen voor een nieuwe terwijl de oude broeken weer verwerkt worden tot nieuwe spijkerbroeken. Dit soort systemen zorgt ervoor dat iedereen gebaat is bij een goed product. Een product van slechts twee euro zal in een dergelijk systeem ook niet worden gemaakt, want aan het eind van de levensduur wordt deze twee euro opeens weer het probleem van de fabrikant. Innovatie kan ook worden toegepast in het gebruik van nieuwe materialen gebaseerd op natuurlijke grondstoffen die voldoende aanwezig zijn. Een voorbeeld hiervan zijn de notitieboekjes van MOYU die niet gemaakt zijn van normaal papier, maar van steenpapier en als bijkomstigheid ook nog eens oneindig keer beschreven kunnen worden door gebruik te maken van een speciale pen. Een ander voorbeeld is de drinkfles van BE O Lifestyle die niet gemaakt wordt van gewoon plastic (waar aardolie voor nodig is), maar plastic dat zijn oorsprong vindt in planten, namelijk suikerriet. 

Het is duidelijk dat de industrie meer en meer op zoek gaat naar alternatieve materialen. Maar alles valt of staat uiteindelijk met onze manier van consumptie.

Verantwoord consumeren

Verantwoordelijkheid nemen op het gebied van duurzaamheid geldt niet alleen voor bedrijven maar ook voor consumenten. De vraag is alleen wat wij als consument belangrijker vinden: onze (huidige) tijdelijke welvaart of onze toekomst? Zoals eerder besproken is het frappant dat er zelfs bij een pandemie zoals Covid-19 nog steeds mensen zijn die nergens naar luisteren en slechts gericht zijn op hun eigen behoeften; mensen die hun kop in het zand steken en in hun eigen bubbel leven. Dat belooft niet veel goeds voor problematiek die nog veel omvattender is. 

In de huidige welvaart kunnen we kopen wat we willen, maar we kunnen niet overzien hoe groot de problematiek is die we daarmee veroorzaken. 

Duurzaamheid is een term die mensen niet volledig kunnen overzien, waardoor het lastig lijkt daarvoor verantwoordelijkheid te willen of kunnen nemen. Maar zouden mensen wel hun verantwoordelijkheid nemen zodra het voor hen duidelijk is wat we met elkaar veroorzaken door op deze manier in de huidige economie te leven en voor voor welke uitdaging we hierdoor met elkaar komen te staan? Deze uitdaging is vele malen groter dan de pandemie die we hopelijk snel onder de knie gaan krijgen door het toedienen van de juiste vaccinaties. 

Naast alle inspanningen op het gebied van duurzaamheid door bedrijven en overheden is het maken van bewuste keuzes in ons consumptiegedrag dus een vereiste voor het behoud van onze planeet en dus ook het toekomstperspectief van volgende generaties. Ons hysterisch consumentisme is schadelijk voor ons allemaal. In mijn blogartikel over Black Friday heb ik ook al aangegeven dat we ons niet realiseren wat er om ons heen gebeurt.

Als ouder ben je verantwoordelijk voor je kinderen. Dit principe begrijpt iedereen. Maar zodra het om ons eigen consumptiegedrag gaat lijken we dit principe met z’n allen los te laten, aangezien we de verleidingen waarmee we dagelijks geconfronteerd worden door alle marketing-uitingen via social media en andere kanalen maar moeilijk weten te weerstaan. Toch is het zaak dat we met elkaar bewustere keuzes gaan maken. Dat is ook de reden dat wij als Responsible Together het initiatief met de naam Consuming for Good zijn gestart. Door mensen hier te confronteren met uitsluitend echt duurzame en eerlijke producten, kunnen we in ieder geval de producenten van deze producten steunen. Deze ondernemers hebben namelijk de stap naar duurzaamheid met veel lef al gezet. Het is alleen de vraag of jij als consument jouw verantwoordelijkheid ook durft te nemen? Durf jij te laten zien dat duurzaamheid voor jou belangrijk is en durf je jouw connecties te betrekken in deze missie die we met elkaar zullen moeten laten slagen? Verantwoordelijkheid nemen voor meer duurzaamheid zijn we niet alleen verplicht aan onszelf, maar zeker ook aan alle toekomstige generaties.

Durf jij jouw verantwoordelijkheid te nemen? Dan zouden wij het erg op prijs stellen als je onze initiatieven ondersteunt door óf dit blogartikel te delen op je social media kanalen óf mensen te wijzen op een van onze initiatieven. Beiden mag natuurlijk ook 🙂

Bedankt dat je ons een stap dichterbij een oplossing voor ons allemaal brengt!

Gerelateerde posts

Het wordt tijd? Nee, het was altijd al tijd!

Het wordt tijd? Nee, het was altijd al tijd!

Vaak wordt er gerefereerd naar klimaatverandering om een verklaring te vinden voor de extreme droogtes, de bosbranden, de overstromingen en alle ellende die de afgelopen tijd veroorzaakt wordt door de natuur. Het nieuwe IPCC rapport dat eens in de vijf à zes jaar...

Verantwoordingsdag 2021: Welk cijfer geef jij jezelf…?

Verantwoordingsdag 2021: Welk cijfer geef jij jezelf…?

Vandaag was het weer zover. Het CBS publiceerde op verzoek van het kabinet de Monitor Brede Welvaart & de Sustainable Development Goals 2021. In deze monitor beschrijft het CBS hoe de brede welvaart zich in Nederland vertaald heeft in een kwaliteit van leven op...

Earth Day: Kijk eens hoe mooi de wereld was…

Earth Day: Kijk eens hoe mooi de wereld was…

De wereld waarin wij leven is de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Zelfs zoveel veranderd dat Google Earth het de moeite waard vindt om deze ontwikkeling in beeld te brengen door middel van “schitterende” timelapses die op een bijzonder confronterende manier laten...

0 Reacties

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Zoek contact

Zuideindseweg 56/c
2645BH Delfgauw
Nederland

+31 15 256 18 59

info@responsibletogether.com

.

Zeg hallo :)